RESTORAN AÇAN ÇOK, MARKALAŞABİLEN YOK?
Bir mekân açmak başka, bir markaya hayat vermek bambaşka…
- 3 dk okuma
- 0 okunma
- 0 yorum
- 0 paylaşım
RESTORAN AÇAN ÇOK, MARKALAŞABİLEN YOK?
Bir mekân açmak başka, bir markaya hayat vermek bambaşka…
Türkiye’de restoran açmak giderek daha kolay, ancak kalıcı bir gastronomi markası oluşturmak giderek daha zor hâle geliyor.
Bugün iyi bir lokasyon bulan, sermayesini hazırlayan, dekorasyonunu tamamlayan ve menüsünü oluşturan herkes restoran açabiliyor. Sosyal medya hesapları kuruluyor, açılış organizasyonları yapılıyor, fotoğraflar paylaşılıyor. İlk günler yoğunluk, ilgi ve heyecan…
Peki ya sonrası?
Altı ay bir sene sonra aynı heyecan devam ediyor mu? Bir yıl sonra müşteri hâlâ aynı işletmeyi tercih ediyor mu? İşletme sahibi olmadan da aynı kalite sunulabiliyor mu?
Asıl mesele tam olarak burada başlıyor.
Çünkü restoran açmak bir başlangıçtır. Markalaşabilmek ise uzun soluklu bir yolculuktur.
Tabela marka değildir!
Gastronomi sektöründe sıkça karşılaştığımız yanlışlardan biri, marka olmayı güzel bir isim, dikkat çekici bir logo ve şık bir mekânla eş tutmak.
Oysa marka, müşterinin zihninde oluşturduğunuz değerdir.
Müşteri sizi neden tercih ediyor? Sadece fiyatınız uygun olduğu için mi? Mekânınız güzel olduğu için mi? Yoksa sunduğunuz deneyime, kaliteye ve güvene inandığı için mi?
Bu soruların cevapları, bir işletmenin restoran mı yoksa gerçek bir marka mı olduğunu gösterir.
Bir marka, müşterisine verdiği sözü her gün tutabilmelidir. Pazartesi günü yediği yemekle cumartesi günü yediği yemek aynı standartta olmalıdır. Bir şubede gördüğü hizmetin diğer şubede de karşılığını bulması gerekir.
Bunun adı tesadüf değil, sistemdir.
İşletmecilik kişiye bağlı kalırsa büyüme sınırlı kalır
Birçok işletmede bütün kararlar işletme sahibinin üzerinden yürür. Ürün kalitesinden personel yönetimine, satın almadan müşteri şikâyetlerine kadar her konu tek bir kişinin kontrolündedir.
İşletme sahibi oradaysa işler yürür, yoksa aksaklıklar başlar.
Bu yapı belki küçük ölçekte bir süre başarılı olabilir. Ancak şubeleşmek, büyümek veya franchise sistemine geçmek isteyen bir işletme için ciddi bir engeldir.
Çünkü bir işletme sahibinin tecrübesi değerlidir ama sürdürülebilir bir marka yalnızca bir kişinin hafızasına ve emeğine bağlı olamaz.
Reçeteler standartlaştırılmalı, operasyon süreçleri tanımlanmalı, maliyetler ölçülmeli, personel eğitilmeli ve müşteri deneyimi belirli bir sistem içerisinde yönetilmelidir.
Sistem kuramayan işletme büyüdüğünde güçlenmez, çoğu zaman sorunlarını da büyütür.
Çok şube açmak başarı mıdır?
Gastronomi sektöründe büyüme çoğu zaman şube sayısıyla ölçülüyor.
Beş şubesi olan bir işletme, iki şubesi olan bir işletmeden daha başarılı kabul edilebiliyor. Oysa şube sayısı tek başına başarı göstergesi değildir.
Her yeni şube yeni bir yatırım, yeni bir personel yapısı, yeni bir operasyon ve yeni bir finansal sorumluluk demektir.
Kârlı olmayan bir işletme modelini çoğaltmak, başarıyı değil zararı büyütebilir.
Önce bir işletmenin doğru çalıştığından, kârlı olduğundan ve sahibinden bağımsız yönetilebildiğinden emin olmak gerekir.
Ardından büyüme planı yapılmalıdır.
Franchise vermek de yalnızca isim hakkı satmak değildir. Bir markanın başarısını başka bir yatırımcının işletmesinde de sürdürebilecek altyapıyı oluşturabilmektir.
Peki gerçek bir gastronomi markası nasıl oluşturulur?
Bunun tek bir formülü yok. Ancak benim için beş temel unsur vazgeçilmez:
1. Kimlik: Ne sunduğunuzu ve neden farklı olduğunuzu bilmelisiniz.
2. Standart: Ürün ve hizmet kalitesi kişilere göre değişmemeli.
3. Sistem: İşletme, belirli süreçler ve ölçülebilir performans üzerinden yönetilmeli.
4. Ekonomi: Ciro kadar kârlılık, nakit akışı ve maliyet kontrolü de önemsenmeli.
5. Sadakat: Müşteri yalnızca bir kez gelmemeli; markayı tekrar tercih etmek için bir sebep bulmalı.
Bunların hiçbiri yalnızca reklamla oluşturulamaz. Hepsi sahada, mutfakta, yönetimde ve müşteriyle kurulan ilişkide karşılık bulmalıdır.
Sonuç olarak…
Gastronomi sektörünün daha fazla restorana değil, daha fazla güçlü markaya ihtiyacı var.
Anadolu’nun zengin mutfak kültürünü geleceğe taşıyabilmek için yalnızca lezzetlerimizi tanıtmamız yetmez. Onları doğru iş modelleriyle buluşturmalı, standartlaştırmalı ve ekonomik değere dönüştürmeliyiz.
Benim için gerçek başarı, bir restoranın kapısına ikinci bir tabela asmak değil; ilk tabelanın arkasında kurulan sistemi yıllarca yaşatabilmektir.
Çünkü bir restoran açabilirsiniz. Ama marka olmak için müşterinizin zihninde iyi yer edinmeniz gerekir.
Unutmayalım: Restoranın kapısını dekorasyon açabilir ama müşterinin zihnindeki kapıyı marka açar.
⸻
Fatih Aşcı
Girişimci & Yazar